Egzekucja- prawa osób trzecich, niebędących dłużnikami

 

Wyłączenie przedmiotu spod egzekucji

W polskim systemie prawa, po wydaniu wyroku i jego uprawomocnieniu oraz przy braku jego dobrowolnego wykonania przez przegranego, najczęściej mamy do czynienia z etapem przymusowej egzekucji zasądzonego świadczenia. Etap ten, nazywany postępowaniem egzekucyjnym prowadzony jest najczęściej przez komorników.

Postępowanie takie, służące wykonaniu orzeczenia, cechuje się swoimi prawami. Temu procesowi poświęcona jest też cała Część Trzecia kodeksu postępowania cywilnego, zawierająca się w art. 758-1088.

Tak wiele przepisów nie pozostawia złudzeń, że mamy do czynienia z potężnym fragmentem prawa, w którym zarówno wierzyciel (dochodzący należności) jak i dłużnik (poddający się egzekucji) mają swoje prawa, obowiązki oraz skuteczne metody ich wyrażania. Mowa tu przede wszystkim o powództwach, zażaleniach, skargach oraz innych formach działania, które zmierzają do kontroli poprawności prowadzonego postępowania.

Kiedy powództwo może się nam przydać

W tym wpisie chciałbym się skupić na uprawnieniu osoby trzeciej, która nie jest ani wierzycielem ani dłużnikiem, ale najczęściej pozostaje w pewnej relacji z drugą z wymienionych osób. Zdarzają się bowiem sytuacje, w której czy to członek rodziny czy przyjaciel lub znajomy pozostawiają rzeczy będące ich własnością u osoby, która posiada długi. Może tym samym pojawić się sytuacja, w której rzecz posiadająca wysoką wartość pieniężną albo sentymentalną, którą pozostawimy na przechowanie, albo którą użyczymy znajomemu, zostanie zajęta przez komornika i następnie sprzedana. Uzyskana za tą rzecz kwota, która, co najbardziej prawdopodobne, nie będzie odzwierciedlała ceny, za którą zgodzilibyśmy się z nią rozstać, nie trafi również do nas, ale do wierzyciela dłużnika.

Aby zapobiec takiej sytuacji, do Kodeksu postępowania cywilnego wprowadzono instytucję powództwa ekscydencyjnego, a więc powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji.

Powództwo takie nie jest może najtrudniejszym z występujących środków prawnych, jednak aby z niego skorzystać niewątpliwie musimy zachować pewne rygory.

Warunki jakie spełniać musi powództwo ekscydencyjne

Powództwo powyższe przewidziane zostało w art. 841 kpc. Musi odpowiadać wszelkim wymogom przewidzianym dla pisma procesowego oraz dla pozwu. Co jednak szczególnie ważne, powództwo takie zasadniczo wytoczone może być wyłącznie w ciągu jednego miesiąca od dnia, w którym osoba trzecia dowiedziała się o naruszeniu prawa. Należy więc w pozwie wykazać, że nie upłynął jeszcze miesiąc od kiedy osoba trzecia dowiedziała się o zajęciu rzeczy będącej jej własnością.

Najczęstszym sposobem, w wyniku którego osoba dowiaduje się o tym, że zajęto jej własność, jest zawiadomienie komornika. Zawiadomienie takie jest obowiązkowe i wynika z art. 847 kpc. To na podstawie § 2 wymienionego przepisu dłużnik ma obowiązek wskazać komornikowi zajęte ruchomości, które nie są jego, i co do których przysługuje prawo żądania wyłączenia ich od egzekucji. Na podstawie takiej informacji komornik zawiadamia osoby trzecie.

Tym samym najczęściej po otrzymaniu zawiadomienia od komornika mamy jeden miesiąc czasu na wytoczenie powództwa do Sądu.

Właściwość sądu

Inną kwestią, o której należy pamiętać, jest właściwość Sądu. Nie jest to bowiem właściwość wynikająca z przepisów ogólnych, ale została ona oparta na przepisie szczególnym. O właściwości decyduje art. 843 kpc. W § 1 wskazuje on, że powództwa (…) wytacza się przed sąd rzeczowo właściwy, w którego okręgu prowadzi się egzekucję. Miejsce prowadzenia egzekucji określa się na podstawie przepisów niniejszego kodeksu (kpc- przyp. autora) regulujących właściwość miejscową organu egzekucyjnego także wtedy, gdy do prowadzenia egzekucji został wybrany komornik poza właściwością ogólną.

Przepis ten decyduje o tym, że powództwo wytoczone powinno być przed sądem rejonowym lub sądem okręgowym (sądy rzeczowo właściwe do prowadzenia postępowania w pierwszej instancji), który jest właściwy dla organu egzekucyjnego (komornika) jaki byłby wybrany wg właściwości ogólnej.

Właściwość ogólną reguluje natomiast art. 844 kpc, który w § 1 stanowi, iż egzekucja z ruchomości należy do komornika tego sądu, w którego okręgu znajdują się ruchomości, chyba że wierzyciel wybierze innego komornika.

Wszystkie te przepisy decydują więc ostatecznie o tym, że to przed sądem rejonowym albo okręgowym, w którego okręgu znajdują się ruchomości, należy wytoczyć powództwo o zwolnienie przedmiotu od egzekucji.

Kogo pozywamy

Kolejną zmianą w stosunku do przepisów ogólnych jest legitymacja bierna w procesie, a więc to, kogo należy pozwać. I tak, tutaj pomocny okazuje się art. 841 § 2 kpc, który wymienia wierzyciela jako pozwanego oraz ewentualnie dłużnika, jeśli ten zaprzecza, że przedmiot jest naszą własnością.

Jak widać powyżej, aby odzyskać rzecz niestanowiącą własności dłużnika, ale zajętą przez komornika, należy zadbać o to, aby spełnić określone prawem warunki formalne, które rozsiane są po Kodeksie postępowania cywilnego zarówno w części dotyczącej procesu, jak i w tej dotyczącej postępowania egzekucyjnego. Pozew należy właściwie skonstruować, opłacić i udowodnić w nim przytaczane przez nas twierdzenia.

Niewątpliwie w przypadku przedmiotu subiektywnie wartościowego,  przydatna okazuje się pomoc adwokata, który poprowadzi przez coraz to bardziej skomplikowane przepisy i pomoże w sformułowaniu odpowiednich wniosków tak aby odzyskać rzecz i nie stracić na tej operacji finansowo.

Pamiętajmy, że rzeczy sprzedanej przez Komornika prawdopodobnie już nigdy nie odzyskamy.

Egzekucja administracyjna

Na koniec warto jeszcze zwrócić uwagę, na odmienności wynikające z trwania egzekucji administracyjnej. Powództwo o zwolnienie przedmiotu od egzekucji można bowiem wytoczyć nie w ciągu miesiąca, ale wyłącznie w ciągu 14 dni od dnia doręczenia postanowienia administracyjnego organu egzekucyjnego o odmowie żądania wyłączenia przedmiotu spod egzekucji lub postanowienia wydanego na skutek zażalenia w takiej sprawie. Zarazem postanowienie takie jest obligatoryjnym elementem pozwu.

Jeśli jesteś w takiej samej lub podobnej sytuacji, masz pytania lub chciałbyś, żeby pomóc Ci poprowadzić postępowanie, serdecznie zapraszam do kontaktu.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *